4 طبقهء ملوك يزد كه معاصر دولت مغول بودند و مبداء نسبت ايشان بدان كه خطهء يزد از بناهاى قديم است ؛ و گويند ضحاك ساخته ، و آن را زندان ضحاك خواندند . و شهرى مختصر ، بسيار منفعت است ؛ و اهالى آنجا مردم با صلاح و استعدادند . و در فارس نامه يزد را داخل فارس گرفته‌اند . گويند در اصل دار الملك يزد سه موضع بوده : يكى توراپشت و يكى دز دالان و يكى ديگر ديه . و مدعى يزديان آن است كه اين دز دالان همان دز است كه در شاهنامه مذكور است ، فامّا اين روايت اعتبارى و اصلى ندارد . و در محلى كه ديه واقع بوده اين زمان شهر يزد است . و پادشاهان آنجا هم از آل سلجوق بوده‌اند ، از آن جهت ايشان به اتابك معروف و موسوم‌اند . و احوال اتابكان اين شهر همچو احوال ملوك شهرهاى ديگر است ، و در اوايل پادشاهان عجم در آنجا حكومت مىكردند ، و در ايام اسلام ملوك ديالم و در روزگار فترت ديلميان ، سلجوقيان تصرف كردند . و در روايتى آن است كه تركى جكونيك‌نام از غلامان ملوك شام در آخر عهد سلجوقيان خروج كرد و به غزو كفار عزيمت نمود ؛ و به واسطهء آنكه ملالى داشت و از ملوك شام آزرده بود بيرون آمد . حال او همچون حال البتكين بود كه از سامانيان آزرده شد و عزيمت هندوستان كرد ؛ چون به بلاد غزنين رسيد در آنجا حاكم شد . اين ترك نيز كه نام او عطا بوده ، چون به خطهء يزد رسيد آنجا كه موضع توراپشت است متوطن شد ، و اين سه موضع كه ذكر رفت به تصرف گرفت . و او را دو پسر بوده : قطب الدين محمد و ناصر الدين محمود شاه .